Gonorrhoea
Beth yw gonorrhoea?
Bacteria yw gonorrhoea sy'n effeithio yn bennaf ar yr organau cenhedlu, yr wrethra, y rectwm a gwddf dynion a merched.
Sut mae'n cael ei drosglwyddo?
Mae'n cael ei drosglwyddo trwy ryw ddiamddiffyn trwy'r wain, trwy'r geg neu trwy'r anws, wrth rannu teganau rhyw, neu o fam i'w phlentyn wrth ei (g)eni.
Arwyddion a symptomau
Nid oes gan tua 10% o ddynion a 50% o ferched sydd â gonorrhoea unrhyw symptomau o gwbl. Gall y symptomau fod yn ysgafn a dyw'r unigolyn ddim yn sylwi arnynt, ond ymysg yr arwyddion nodweddiadol mae'r canlynol:
- Rhedlif anarferol o'r pidyn neu'r wain, sy'n gallu bod yn denau neu'n ddyfrllyd, neu'n felyn neu'n wyrdd.
- Poen wrth wneud dwr.
- Cosi poenus neu redlif o'r anws.
- Poen yn yr abdomen isel.
- Poen neu deimlo'n dendar yn y ceilliau.
Profion a thriniaeth
- Fel arfer, cymerir swab o'r wain neu o flaen y pidyn, yn ogystal â sampl wrin. Efallai bydd y swab yn anghyfforddus, ond ni ddylai fod yn boenus.
- Gellir trin Gonorrhoea yn rhwydd gyda gwrthfiotigau. Er mwyn osgoi dal yr haint eto, dylai partneriaid rhywiol hefyd dderbyn triniaeth.
- Os nad yw'n cael ei drin, gall gonorrhoea effeithio ar organau cenhedlu eraill mewn dynion a merched, ac achosi problemau iechyd difrifol megis haint pelfig llidiol neu feichiogrwydd ectopig sy'n gallu effeithio ar ffrwythlondeb.
© fpa Cedwir Pob Hawl
